Juiste dekmoment bij de teef

Het bepalen van het juiste dekmoment bij de teef.

Gemiddeld worden teven eens in de zes maanden loops . Bij kleine honden is het loopsheid interval vaak korter en bij reuzenrassen wat langer.

Tijdens deze loopsheid is de teef maar enkele dagen bereid zich te laten dekken en ook maar enkele dagen vruchtbaar. Voor een fokker is het dus van essentieel belang om dit handjevol vruchtbare dagen van zijn teef te herkennen, immers een gemiste dekking betekend een vertraging in het fokprogramma van een half jaar.

Nu zal de loopsheid zelf niet gauw gemist worden, de teef verliest bloed, de vulva is opgezwollen en ze is aantrekkelijk voor reuen. Echter het juiste dektijdstip bepalen is veel moeilijker, zeker als er geen (ervaren) dekreu in de buurt is. Gelukkig is er een betrouwbare test op de hoeveelheid progesteron ( zwangerschapshormoon) in het bloed van de teef. Aan het begin van de loopsheid is er een lage progesteronwaarde. Deze waarde stijgt snel vlak voor en tijdens de eisprong.

Meestal is een teef dekrijp op de dertiende dag van de loopsheid, maar er zijn grote individuele verschillen. In de praktijk zien we teven die op de 9e dag al vruchtbaar zijn, maar uitschieters naar de 18e dag zijn ook geen uitzondering. Hierbij noemen we de dag dat de teef bloed gaat verliezen de eerste dag van de loopsheid. Het juiste moment om te dekken is er als er een eisprong volgt. Het bloeden wordt dan minder, de zwelling van de vulva is maximaal en de teef is “dekrijp”. Ze zal zich aanbieden aan de reu, waarbij ze haar achterkant presenteert en de reu toestaat de vulva te besnuffelen en te likken. Ook zal ze stil blijven staan als de reu haar bespringt. Bij sommige teven kan het dekmoment door diverse oorzaken erg lastig te bepalen zijn. Soms is er amper vulvazwelling en bloedverlies. Een heel angstige of dominante teef kan ontwijkend op de reu reageren, waardoor er geen dekking mogelijk lijkt. Als het dekoptimum dan maar bekend is dan kan Kunstmatige Inseminatie ( KI) worden toegepast. De resultaten zijn over het algemeen iets minder goed ( ongeveer 80% drachtigheid) dan na een natuurlijke dekking ( ongeveer 90% drachtigheid) wanneer in beide situaties een progesteronbepaling wordt gedaan.

Ook voor teven die naar een reu moeten worden gebracht die niet in de buurt woont is het verstandig om het dekmoment middels progesteronbepaling te bepalen. Hoewel het ook heel vaak goed gaat als de teef een paar dagen “op bezoek gaat” bij de reu. Maar vaak is deze situatie niet gewenst door de reu of teef eigenaar.

Normaliter laten wij op dag 7 of 8 de eerste keer progesteron bepalen. Het progesterongehalte is in het begin van de loopsheid ( de pro-oestrus) laag. Meestal onder de 2 ng/ml. Tijdens de ovulatie stijgt de waarde snel naar een waarde van 4-8 ng/ml. Het is belangrijk om te weten dat eicellen 2-3 dagen nodig hebben om te rijpen na de eisprong voor een optimaal dekmoment. Sperma heeft ook een rijpingsfase nodig en is in staat om een teef tot 4-6 dagen na een dekking te bevruchten. Te vaak en te snel dekken is dus niet verstandig!

Wij geven bij de onderstaande waarden de volgende adviezen:

Progesteronwaarde lager dan 2 ng/ml- na 2 dagen hertesten. ( soms zelfs na 3 dgn)

Progesteronwaarde van 3-7 ng/ml- na 1 dg hertesten

Progesteronwaarde 8-9- de volgende dag dekken

Progesteronwaarde > 10 ng/ml dan dezelfde dag dekken.

Andere methoden, zoals het maken van uitstrijkjes, of glucosebepalingen in vaginaal slijm geven wel een indruk of de teef loops is, maar zijn beslist niet betrouwbaar voor dektijdstipbepaling.

Wij kunnen de progesteron waarde in de kliniek vaststellen. Hierdoor hebben met ongeveer 1.5 uur al een uitslag (dit kan in het weekend wat langer duren).

Wilt u een afspraak maken om de progesteron waarde van uw teef vast te stellen, bel dan met 0341-353451.

Daan Kranendonk , Dierenkliniek Putten