Verveling bij onze huisdieren

Verveling bij onze huisdieren

 

Naamloos1Wellicht staat u er niet bij stil dat onze huisdieren, dan spreek ik hoofdzakelijk over onze kat en hond, zich stierlijk kunnen vervelen bij ons thuis. Uit wetenschappelijk onderzoek is gebleken dat onze huishond gemiddeld 17 uur per dag slaapt en onze huiskat doet daar niet voor onder!

Verveling kan een gevolg zijn van een prikkelarme omgeving of van prikkels die als saai, eentonig of repetitief ervaren worden. Verveling kan ook optreden als de leuke, interessante dingen om te doen niet kunnen of mogen worden uitgevoerd. En zeker als je dan ook nog eens afgeleerd wordt om na te denken, dan wordt het wel erg saai en kan ons huisdier in een depressie belanden waarbij ze lusteloos worden en zelfs ziek kunnen worden.Naamloos2

 

2x per dag een bak eten voor je neus
Als voorbeeld noem ik de hond die 2x per dag een bak met eten voor zijn neus gezet krijgt en er niets voor hoeft te doen, alleen zijn kop erin te steken en op te eten. En dat terwijl je net uren achter elkaar hebt liggen slapen omdat je baasje uit werken is geweest. 3x per dag hetzelfde rondje mag lopen, dezelfde honden tegenkomt en dezelfde luchtjes keer op keer weer ruikt. Op deze manier wordt je als hond niet echt gestimuleerd om zelf acties te ondernemen. Nu zult u denken: “ zo erg zal het toch wel niet zijn?” Nu, ik kan u verzekeren dat ik deze honden niet graag de kost zou willen geven!

Naamloos3

 

 

Het is logisch dat verveling bij onze hond en/of kat veel sneller optreedt dan bij mensen. Wij werken, lezen een krant, gaan uit, kijken TV of besteden een aantal uren per week aan sport, achter de laptop etc. Onze huisdieren daartegenover zijn voor een groot deel afhankelijk (gemaakt) van ons. Wij hebben een volle agenda, onze huisdieren een lege..

 

Onze hond/kat als toegevoegde waarde
Heel vroeger, toen onze hond nog in het wild leefde, moesten ze voor zichzelf zorgen om te kunnen overleven, waarbij het leven in een roedel van essentieel belang was. Wilde honden gingen samen op jacht en beschermden elkaar tegen grotere roofdieren. Maar er kwam een tijd dat de mens ontdekte dat zo’n hond getraind kon worden om o.a. vee te drijven en te beschermen. Ondertussen is onze huishond een toegevoegde waarde geworden en bied ons bescherming en gezelschap. Voor de tegenwoordige hond is het mensengezin de roedel geworden en moeten ze ons volgens mij als de meest fantastische jagers zien want een paar maal per week komen we thuis met tassen vol eten!

Dat neemt niet weg dat hun instinct nog steeds aanwezig is dus als ze de kans krijgen om te jagen in uw huis, zullen ze het zeker niet laten en menig biefstuk is zo al van het aanrecht verdwenen! Bij thuiskomst ligt de hele inhoud van de vuilnisbak door uw keuken? Uw hond is lekker op jacht geweest.

Dit geldt natuurlijk ook voor uw kat!Naamloos4Het najagen van een propje, een cadeautje in de vorm van een dode muis voor uw deur of minutenlang staren naar uw aquarium met alle gevolgen van dien!

 

 

Honden zijn roofdieren, aaseters en opportunisten. Bedelen aan tafel, graven enorme gaten in uw tuin, slopen uw meubilair en jagen indringers weg, de postbode weet er alles van! Vaak wordt dit alles als probleemgedrag gezien maar in de ogen van uw hond is het de normaalste zaak van de wereld en heeft dat gedrag maar 1 doel: overleven. Het (prooi)schudden met speeltjes of voorwerpen? Ze volgen gewoon hun instincten om hun prooi tot zwijgen te krijgen zodat ze deze lekker kunnen oppeuzelen. Wanneer u dus speelt met uw hond moet u zich bedenken dat dit alles niet zomaar een spel is, het is in feite zijn natuurlijke gedrag wat u ziet, lekker jagen! Maar wat als uw hond daar geen ruimte toe krijgt? Omdat u te druk bent?

Een van de vele gehoorde excuses van ons is: we zijn zo druk, we hebben zo weinig tijd. Wist u dat de drukste man van de wereld, Barak Obama, elke dag gemiddeld 1,5 uur besteed aan sporten? En dat terwijl hij ook hij maar 24 uur in een dag heeft. Als hij hier tijd voor kan vrijmaken, dan kunnen wij, met ons in onze ogen drukke bestaan, toch wel wat extra tijd besteden aan onze huisdieren lijkt me zo! Tijd heb je nooit, tijd moet je maken..

Onze hond/kat raakt gefrustreerd als je voortdurend hun natuurlijke behoefte om te jagen, snuffelen, spelen en rusten onderdrukt.

Naamloos5

Spelen met je huisdier is een prima manier om overtollige energie kwijt te raken en dat is heel belangrijk voor aangepast gedrag. Onze huisdieren moeten de kans krijgen te spelen om lekker in hun vel te zitten. En om niet te dik te worden natuurlijk!

En hoe zit het dan met mijn hond/kat?

Hoe weet je nu of je hond of kat zich verveeld? Honden die zich vervelen uiten dit meestal door overal op te gaan kauwen, uw eigendommen zijn niet meer veilig, schoenen, meubels, voorwerpen en zelfs het behang moet eraan geloven. Ik ben ooit bij mensen geweest waarbij de hond de hele gang gestript had, de vloer, het behang, de verf op de deuren tot de vloerbedekking van de trap toe!Naamloos6

Maar er kan ook ongewenst gedrag optreden zoals veel aandacht vragen, onzindelijkheid, ongehoorzaamheid, blaffen of niet alleen kunnen zijn. Dit kan zelfs nog een graatje erger: probleemgedrag zoals overmatig likken aan de (voor)poten, staartjagen, zelfverminking etc.

Bij katten kan dit zich uiten in sloopgedrag, sproeien, agressie of juist lusteloosheid, onzindelijkheid met andere woorden: probleemgedrag wat voor het dier welzijn verlagend kan werken met alle nare gevolgen van dien.

In de natuur is van alles te doen!
Dieren in de natuur vervelen zich eigenlijk nooit, er is altijd wel iets te doen, te ruiken, te zien, te horen, te voelen en/of te proeven. De hele dag zijn ze druk met voedsel vergaren, spelen, jaagspelletjes en natuurlijk ook wel rustgedrag.Naamloos7

Maar onze hond of kat die als huisdier bij ons leeft hoeft niet zo veel meer te doen, de rollen zijn tegenwoordig omgedraaid. Wij werken nu!

 

Twee soorten verveling
Als we het hebben over verveling, dan kun je je op 2 manieren vervelen, fysiek of mentaal (hopelijk niet allebei tegelijk!) Sommige rashonden/katten hebben meer fysieke uitdaging nodig, terwijl er ook dieren zijn die juist blij worden van mentale stimulatie.Naamloos9Belangrijk bij de aanschaf van uw huisdier is het dus zaak te weten waar uw beider voorkeuren liggen en of u aan de behoefte van uw huisdier kan voldoen. Als u bijvoorbeeld een jachthond leuk vindt, maar niet voldoende tijd ervoor kunt vrijmaken om er jachttraining mee te gaan doen, of een hond aanschaft maar 5 dagen per week 8 uur werkt, kunt u er vergif op innemen dat uw hond zich stierlijk gaat vervelen, zijn energie niet kwijt kan in fysieke arbeid met als gevolg dat uw huiskamer omgetoverd gaat worden in een oorlogsgebied! En dan is het nog erger als u dan besluit de hond maar in een bench te doen, wat veel mensen adviseren, want dan kan hij niet meer slopen toch? Helaas heb ik ook hierbij voorbeelden gezien van honden die zich door de bench heen hadden gevreten, tot bloedens toe. Een van de oorzaken kan zijn dat u het niet goed heeft aangeleerd maar de andere kan wel degelijk zijn dat uw huisdier zijn energie niet kwijt kan en zich verveeld.

Ook bij katten werkt het zo helaas. Verveling leidt tot fysieke en mentale onderstimulatie.Naamloos8 De enige manier om verveling tegen te gaan is om deze fysiek en/of mentaal bezig te houden.

 

 

Bezigheids ”therapie” voor de kat

Naamloos10

Eigenlijk maakt het niet zoveel uit wat u met elkaar gaat doen, als het maar leuk is voor beiden! Het hoeft ook geen handenvol geld te kosten, een eenvoudig toiletrolletje kan voor uw kat een prachtig middel zijn om het jachtinstinct op te roepen en uren hiermee bezig te zijn. Of wat te denken van een zelfgemaakt papieren propje waar ze uren achteraan kunnen jagen door er met hun pootje tegenaan te blijven slaan. Hengeltjes met speelgoed zijn te verkrijgen in een dierenspeciaalzaak en kosten de kop ook niet.

Kijk wel uit dat u dit soort dingen niet onbewaakt laat hangen, want sommige speeltjes bevatten een elastiekje en uw kat kan hierin makkelijk verstrikt raken! Of wat dacht u van een eierdoosje? U kunt, in plaats van de brokjes in een bakje onbeperkt aan te bieden, deze in de holletjes van het eierdoosje doen en dan genieten van het schouwspel van het gehengel naar de brokjes! Eten verstoppen is altijd een leuke bezigheid voor de kat! Of hang eens een paar plankjes aan de muur. Een kat zit graag hoog! En mocht u er iets meer voor over hebben: er zijn heel veel leuke spelletjes op de markt, kijk maar eens bij: www.catcetera.nl

Bezigheids ”therapie” voor de hond
Ook hierbij maakt het niet zoveel uit wat u samen gaat doen, als u er samen maar plezier in heeft! Er zijn heel veel leuke dingen te leren aan honden: de krant ophalen, een deur openmaken, uw sloffen brengen etc. Op deze manier maakt u van uw maatje een hulphond! Er zijn heel veel boeken op de markt met leuke hondenspelletjes er in. Of kijk eens op internet. Ook kunt u snoepjes in huis verstoppen en de hond deze laten zoeken (maak het in het begin niet te moeilijk)Naamloos11Uit onderzoek is bewezen dat geestelijk moe maken net zoveel energie kost als lichamelijke arbeid.

Dus verstop het eten in een Activity Toy (speeltje waar je voer in kunt doen) zoals een Kong, een puzzel, een activity ball of Buster Cube, afijn, er zijn heel veel speeltjes in de handel! Ook apporteer- en trekspelletjes zijn favoriet. Ga een behendigheidscursus doen, Flyball, ga samen speuren of op een gehoorzaamheidscursus. Door samen iets aan hondensport te doen is niet alleen gezond voor u beiden, maar het versterkt ook nog eens de band samen! En u zult merken dat het ongewenste gedrag zal verdwijnen want uw huisdier heeft wel wat andere dingen aan zijn kop! Spelen met elkaar is belangrijk, want een hond die zich verveelt en geen kauwspeeltjes heeft vindt anders wel iets anders om zijn lusten op bot te vieren..

En wissel af met de wandelingen, laat uw hond ook eens uitvoerig overal aan snuffelen, zijn neus is heel gevoelig en hoe leuk is het als je op ieder hoekje een ander geurtje mag ruiken. Of neem koekjes mee naar het bos en verstop deze onder een plant!

Hieronder volgt een voorbeeld van een therapie bij een hond met verlatingsangst:

En als uw hond dan toch blijft slopen?

Dan is er iets heel anders aan de hand! Wellicht heeft uw hond nooit

goed geleerd alleen te zijn.Naamloos12

Dit komt helaas vaak voor bij honden, verlatingsangst. Belangrijk bij het weggaan is in eerste instantie het afscheid niet belangrijk te maken. Honden in het wild staan ook niet eerst een half uur de rest van de roedel uit te zwaaien als ze weggaan op jacht. Maar zomaar weglopen is ook niet de bedoeling. Maak het niet te zwaar, geef iets heel lekkers en ga, zeker in het begin bij het goed aanleren, niet meteen de deur uit. Blijf in huis en laat uw hond u niet overal achterna lopen, maar vraag hem naar zijn bench (of kleed) te gaan, geef hem het lekkers en loop even weg, sluit de deur achter u. Kom vrij snel weer terug en ga dit oefenen waarbij u steeds iets langer wegblijft. Pas als het in huis lukt, mag u even naar buiten gaan en bouw de tijd weer op.

Ga ook oefenen met de vertreksignalen, met andere woorden: schrijf eens op wat u allemaal doet voordat u de deur uit gaat. Schoenen aan, jas aan, sleutels pakken, radio aan, tas pakken etc. Als u deze signalen gewoon gaat oefenen (dus alsof u weggaat maar gewoon thuis blijft, evt. met uw jas aan weer in de bank gaat zitten en even de krant gaat lezen) zal uw hond deze signalen niet meer als voorbode gaan zien en rustiger worden.

Ook bij thuiskomst: maak er geen poppenkast van! Gewoon binnenkomen, overenthousiaste begroetingen negeren, niet kijken, niet praten, niet aanraken. Vervolgens wachten tot uw hond gekalmeerd is, deze dan bij u roepen (niet zelf ernaar toe gaan) en even kort een aai, beloning. Op die manier wordt het heel gewoon dat u weggaat en weer terugkomt.

 

Stress en vervelingNaamloos13
Stress is een gevolg van verveling, dieren raken gestrest als ze geen invloed kunnen uitoefenen op situaties in hun omgeving. Vaak zit er ook nog angst bij dus als u de tips wilt uitvoeren om verveling tegen te gaan, laat uw huisdier dan op een langzame, rustige en gecontroleerde manier kennismaken met nieuwe dingen en beloon uitbundig als deze initiatief toont. Zeker bij honden die al lang niet uitgedaagd zijn om te spelen of zelf dingen te moeten ontdekken, zult u merken dat het wel even kan duren voordat hun interesse gewekt is. Heel vaak zie ik dieren ook echt oogcontact maken met hun baas zo van: “ ja maar, wat moet ik hier nou weer mee?” Of : ” baas help me eens even!” Doe dat dan alstublieft! Help uw huisdier de goede richting in te slaan, hoe fijn is het om een bevestiging te krijgen van hetgeen je doet, hoe onprettig is het als iemand je gewoon laat vallen terwijl je je best doet om iets nieuws te leren.

Neem ook ruim de tijd om je huisdier de nieuwe speeltjes te laten verkennen en wissel af zodat ze niet een hele week met hetzelfde opgezadeld zitten. Hou het boeiend voor ze. Gebruik verschillende manieren om je hond te voeren, die bak met eten is zo saai. Een aantal stress signalen zijn: overmatig likken, hijgen, piepen, uitschudden, pootje heffen, bek aflikken, tongelen (puntje van de tong uitsteken).

Om overmatige stress (of ongezonde stress, want stress kan ook goed zijn: een mate van stress is noodzakelijk om te overleven namelijk) te voorkomen of te reduceren is spel heel noodzakelijk! Mensen en huisdieren zijn uniek in de zin dat we ons hele leven blijven spelen en het feit dat we dat samen blijven doen, vormt een heel belangrijk onderdeel in onze bijzondere relatie samen. Net als wij moet een huisdier zich voldoende kunnen ontspannen en plezier maken om zo het welzijn te waarborgen.Naamloos15

Wel is het van groot belang dat u zelf aangeeft wanneer het tijd is om te spelen en wanneer er gestopt gaat worden, anders krijgt u een heel opdringerig dier die constant met speeltjes aan komt dragen. Een opgewonden hond kan namelijk de controle verliezen en te weinig controle kan ook nog eens leiden tot agressie.

Rest me nog u een heel lang, gezond, zowel fysiek als mentaal, gelukkig leven te wensen en natuurlijk heel veel plezier samen!

Toinny Lukken
Praktijkmanager en Gedragstherapeut voor dierentuindieren en honden